แบบคัดกรองซึมเศร้า/ฆ่าตัวตาย 2Q 9Q 8Q คืออะไร | Smart TeLeMind 101

Smart TeLeMind 101 Knowledge

แบบคัดกรองซึมเศร้า/ฆ่าตัวตาย: 2Q, 9Q, 8Q

รู้จักเครื่องมือคัดกรองภาวะซึมเศร้าและแนวโน้มฆ่าตัวตายที่ใช้ในระบบสาธารณสุขไทย พร้อมข้อจำกัดและช่องทางขอความช่วยเหลือเร่งด่วน

🧠 2Q คัดกรองเร็ว
📋 9Q ประเมินระดับ
🚨 8Q ความเสี่ยงฆ่าตัวตาย
🚨 ถ้ามีความคิดทำร้ายตนเองตอนนี้

อย่าอยู่คนเดียว โทร 1669 เพื่อขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน หรือโทร 1323 สายด่วนสุขภาพจิต หากมีเหตุรุนแรง มีอาวุธ หรือเสี่ยงอันตรายต่อผู้อื่น ให้โทร 191 ด้วย

🧠 สรุปสั้น

2Q ใช้คัดกรองภาวะซึมเศร้าเบื้องต้น 9Q ใช้ประเมินระดับอาการซึมเศร้า และ 8Q ใช้ประเมินแนวโน้มฆ่าตัวตาย เครื่องมือเหล่านี้ช่วยคัดกรองและติดตาม แต่ไม่ใช่การวินิจฉัยแทนแพทย์หรือบุคลากรสาธารณสุข

🔎 2Q

ถามอาการหลักของซึมเศร้าในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา คืออารมณ์เศร้า/สิ้นหวัง และเบื่อหรือไม่เพลิดเพลิน หากพบข้อใดข้อหนึ่งควรประเมินต่อ

📋 9Q

ประเมินอาการ 9 ด้านในช่วง 2 สัปดาห์ คะแนนรวม 0-27 ช่วยแบ่งระดับอาการและชี้ว่าควรประเมินความเสี่ยงฆ่าตัวตายต่อหรือไม่

🚨 8Q

ประเมินความคิดอยากตาย แผน การเตรียมการ การทำร้ายตนเอง และประวัติพยายามฆ่าตัวตาย เพื่อจัดระดับความเร่งด่วน

📋 ใช้เมื่อไร และต้องระวังอะไร

2Q เหมาะกับการคัดกรองเร็วในชุมชน คลินิก หรือจุดบริการ หากตอบว่า “มี” อย่างน้อยหนึ่งข้อ ควรทำ 9Q ต่อ และพิจารณา 8Q เมื่อมีความคิดทำร้ายตนเองหรือคะแนนเข้าเกณฑ์ตามแนวทางหน่วยบริการ

9Q ครอบคลุมความสนใจลดลง อารมณ์เศร้า การนอน พลังงาน อาหาร ความรู้สึกต่อตนเอง สมาธิ การเคลื่อนไหว/กระสับกระส่าย และความคิดทำร้ายตนเอง

8Q ต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเฉพาะหน้าก่อนคะแนนเสมอ โดยเฉพาะเมื่อมีแผนชัดเจน มีอาวุธ อยู่คนเดียว ใช้สารเสพติดร่วม หรือเคยพยายามฆ่าตัวตายมาก่อน

เครื่องมือ คะแนน/การแปลผลโดยย่อ หลักการใช้งาน
2Q หากไม่มีทั้งสองข้อ มักถือว่าไม่เข้าเกณฑ์คัดกรองเบื้องต้น หากมีข้อใดข้อหนึ่งถือว่าเสี่ยงและควรประเมินต่อ ใช้คัดกรองเร็ว ไม่ใช่การวินิจฉัย
9Q 0-6 ไม่มี/น้อยมาก, 7-12 ระดับน้อย, 13-18 ระดับปานกลาง, 19 ขึ้นไป ระดับรุนแรง คะแนน 9Q ตั้งแต่ 7 ขึ้นไป หรือมีข้อคิดทำร้ายตนเอง ควรประเมิน 8Q และวางแผนดูแลตามแนวทาง
8Q 0 ไม่มีแนวโน้มปัจจุบัน, 1-8 ระดับน้อย, 9-16 ระดับปานกลาง, 17 ขึ้นไป ระดับรุนแรง ใช้ประกอบการจัดระดับความเร่งด่วนและแผนความปลอดภัย โดยบุคลากรต้องประเมินบริบทจริงร่วมด้วย
⚠️ คะแนนไม่ใช่ทั้งหมดของความเสี่ยง

แม้คะแนนไม่สูง แต่ถ้าผู้ประเมินเห็นสัญญาณอันตราย เช่น แผนชัดเจน มีอุปกรณ์ที่ใช้ทำร้ายตนเอง อยู่คนเดียว เมาสารเสพติด หรือญาติประเมินว่าไม่ปลอดภัย ต้องจัดการความปลอดภัยและส่งต่อก่อน

🤝 เมื่อพบสัญญาณซึมเศร้าหรืออยากตายควรทำอย่างไร

  • อยู่เป็นเพื่อน ไม่โต้เถียง ไม่ตำหนิ และช่วยลดการเข้าถึงอุปกรณ์หรือสถานที่ที่ใช้ทำร้ายตนเองได้
  • ถ้ามีแผนชัดเจน ควบคุมตนเองไม่ได้ กินยาเกินขนาด ใช้อาวุธ หรืออยู่ในภาวะฉุกเฉิน ให้โทร 1669 หรือพาไปห้องฉุกเฉินทันที
  • ถ้าต้องการคนคุยหรือคำปรึกษาเร่งด่วน โทร 1323 สายด่วนสุขภาพจิต และแจ้งทีมพื้นที่ผ่าน Smart TeLeMind 101 เมื่ออยู่ในจังหวัดร้อยเอ็ด
📌 ขอบเขตของเนื้อหา

เนื้อหานี้เพื่อความรู้ทั่วไป ประเมินจริงโดยบุคลากรสาธารณสุขต้องพิจารณาอาการร่วม โรคประจำตัว ยา สารเสพติด ความเสี่ยงเฉพาะหน้า และความปลอดภัยของผู้ป่วยร่วมด้วย

🤝 Smart TeLeMind 101 ช่วยอย่างไร

หากครอบครัวหรือเครือข่ายในร้อยเอ็ดพบผู้ที่มีอาการซึมเศร้า มีความคิดทำร้ายตนเอง หรือมีความเสี่ยงร่วมกับยาเสพติด สามารถแจ้งผ่าน LINE หรือแบบฟอร์มของ Smart TeLeMind 101 เพื่อให้ทีมในพื้นที่ประเมินและประสานการดูแลต่อไป

🤝 แจ้งเหตุ/ปรึกษา ผ่าน LINE

เพิ่มเพื่อน LINE Official Account “Smart TeLeMind 101” (@702jaccm) เพื่อแจ้งเหตุหรือติดตามการดูแลในจังหวัดร้อยเอ็ด