🔎 Screening
คัดกรองชนิดสาร รูปแบบการใช้ ระดับความเสี่ยง และผลกระทบต่อสุขภาพ ครอบครัว งาน การเรียน หรือความปลอดภัย
Smart TeLeMind 101 Knowledge
Brief Advice และ Brief Intervention คือการคัดกรอง ให้คำแนะนำ และช่วยสร้างแรงจูงใจสำหรับผู้ใช้สารเสพติดอย่างไม่ตีตรา ก่อนส่งต่อเมื่อเกินขอบเขตการช่วยเหลือเบื้องต้น
หากมีอาวุธ กำลังทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น อาการถอนพิษรุนแรง สับสนมาก หรือควบคุมสถานการณ์ไม่ได้ ให้โทร 191 หรือ 1669 ก่อน แล้วจึงแจ้งข้อมูลผ่านระบบเพื่อให้ทีมในพื้นที่ติดตามต่อเนื่อง
BA คือการให้คำแนะนำสั้น กระชับ และตรงกับระดับความเสี่ยง ส่วน BI คือการพูดคุยอย่างย่อที่มีโครงสร้าง ใช้ทักษะสร้างแรงจูงใจ ชวนผู้รับบริการเห็นความเสี่ยงของตนเอง ตั้งเป้าหมายที่ทำได้ และเข้าสู่การดูแลที่เหมาะสมเมื่อจำเป็น
ในงานยาเสพติด BA/BI มักอยู่ในกรอบ SBIRT คือ Screening, Brief Intervention และ Referral to Treatment: คัดกรองระดับความเสี่ยง ให้คำแนะนำหรือช่วยเหลืออย่างย่อ และส่งต่อการรักษาเมื่อผู้รับบริการต้องการการดูแลที่มากกว่า brief intervention
องค์การอนามัยโลกพัฒนา ASSIST เพื่อช่วยคัดกรองความเสี่ยงจากแอลกอฮอล์ บุหรี่ และสารเสพติดหลายชนิด พร้อมแนวทาง brief intervention สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงจากการใช้สาร
คัดกรองชนิดสาร รูปแบบการใช้ ระดับความเสี่ยง และผลกระทบต่อสุขภาพ ครอบครัว งาน การเรียน หรือความปลอดภัย
ให้ข้อมูลสะท้อนความเสี่ยง ฟังโดยไม่ตัดสิน ชวนตั้งเป้าหมายเล็กที่ทำได้ และเสริมแรงจูงใจโดยไม่ทำให้ผู้รับบริการอับอาย
ส่งต่อคลินิกยาเสพติด มินิธัญญารักษ์ โรงพยาบาล หรือจิตแพทย์ เมื่อเสี่ยงสูง มีอาการซับซ้อน หรือครอบครัว/ชุมชนไม่ปลอดภัย
Brief Advice คือคำแนะนำสั้น ชัด และเหมาะกับระดับความเสี่ยง เช่น อธิบายว่าการใช้สารเพิ่มความเสี่ยงต่ออาการทางจิต นอนไม่หลับ ความก้าวร้าว หรือการกลับไปป่วยซ้ำอย่างไร แล้วชวนเลือกเป้าหมายแรกที่ทำได้จริง
Brief Intervention มีโครงสร้างมากกว่า BA มักใช้แนวทาง motivational interviewing เช่น ฟังอย่างตั้งใจ สะท้อนความคิด ให้ข้อมูลโดยขออนุญาตก่อน และช่วยวางแผนเปลี่ยนแปลงโดยไม่บังคับ
| ประเด็น | BA | BI |
|---|---|---|
| ระยะเวลา | สั้นมาก ใช้ได้ในจุดบริการทั่วไป | สั้นแต่มีโครงสร้าง อาจใช้เวลามากกว่า BA |
| เป้าหมาย | ให้ข้อมูลและคำแนะนำที่ชัดเจน | ช่วยให้เกิดแรงจูงใจและแผนเปลี่ยนแปลง |
| เหมาะกับใคร | ผู้ใช้สารที่เริ่มมีความเสี่ยงหรือยังไม่ซับซ้อน | ผู้มีความเสี่ยงระดับปานกลางหรือยังลังเลต่อการเปลี่ยนแปลง |
| ต้องส่งต่อเมื่อ | มีภาวะถอนพิษรุนแรง อาการทางจิต เสี่ยงทำร้ายตนเอง/ผู้อื่น ใช้สารต่อเนื่องจนควบคุมไม่ได้ ตั้งครรภ์ เด็ก/เยาวชนเสี่ยงสูง หรือครอบครัวและชุมชนไม่ปลอดภัย | |
เนื้อหานี้เพื่อความรู้ทั่วไป ประเมินจริงโดยบุคลากรสาธารณสุขต้องพิจารณาอาการทางกาย อาการทางจิต ความเสี่ยงเฉพาะหน้า สารที่ใช้ บริบทครอบครัว และแนวทางบริการของหน่วยงานร่วมด้วย
เมื่อครอบครัวหรือเครือข่ายพบผู้ใช้สารที่เริ่มมีอาการทางจิต ขาดการรักษา ใช้สารซ้ำ หรือมีพฤติกรรมเสี่ยง การแจ้งข้อมูลผ่าน LINE หรือแบบฟอร์มช่วยให้ทีมพื้นที่ประเมินว่าเหมาะกับ BA/BI การติดตามใกล้ชิด หรือการส่งต่อไปบริการยาเสพติด/มินิธัญญารักษ์ โดยไม่ใช้การพูดคุยสั้นแทนการรักษาในรายที่เสี่ยงสูง
เพิ่มเพื่อน LINE Official Account “Smart TeLeMind 101” (@702jaccm) เพื่อแจ้งเหตุหรือติดตามการดูแลในจังหวัดร้อยเอ็ด